Wolhandkrabben lopen in de val van de VMM

De voorbije dagen telden de collega's van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) zo’n 15.000 Chinese wolhandkrabben in hun val aan de Kleine Nete in Grobbendonk. Dat brengt de totale vangst op drie maanden tijd op meer dan 335.000 krabben, en dat met één enkele val. 'Een verrassend succes', zegt woordvoerder Katrien Smet van de VMM. 'We testen nu op drie plekken vallen voor de invasieve krab uit.'

Dreigend beestje

De Chinese wolhandkrab is de enige zoetwaterkrab in Vlaanderen. Grote exemplaren hebben een schild tot 8 cm, maar met hun lange spinachtige poten meten ze gemakkelijk 30 à 40 cm. Zoals de naam al aangeeft, zijn de scharen van de wolhandkrab bedekt met een dichte laag van fijne haren. Wanneer het dier zich bedreigd voelt, staat hij op z’n achterpoten met z’n scharen in de lucht, maar de wolhandkrab is in principe ongevaarlijk.

Invasieve exoot 

De wolhandkrab kwam zo’n 100 jaar geleden in Europa terecht via het ballastwater van internationale handelsschepen. De dieren vermenigvuldigden zich hier al snel omdat ze hier geen natuurlijke vijandhebben, en tasten hier ons ecosysteem aan. Ze zijn een echte plaag, want ze eten alles op wat ze op de bodem van de rivieren tegenkomen. Maar niet alleen het visbestand wordt bedreigd, de krabben graven ook gangen in de rivieroevers, wat tot gevaarlijke situaties zou kunnen leiden.

'In sommige waterlopen zien we een enorme terugval van waterplanten, en we vermoeden dat de wolhandkrab daar voor iets tussen zit', zegt Katrien Smet. 'Ze maken de waterlopen vatbaar voor erosie, en af en toe veroorzaken ze overlast voor omwonenden.'

Levenscyclus

Wolhandkrabben zijn zoetwaterkrabben, maar ze worden geboren in zout water, zoals bijvoorbeeld aan de Scheldemonding en in zee. Nadat ze uit hun ei komen, banen de kleine krabben zich massaal een weg stroomopwaarts in onze rivieren. Ze wandelen op de bodem, dus we zien ze nauwelijks.

Waar de stroming te sterk is of als ze obstakels tegenkomen gaan ze even aan land. Ze kunnen een drietal dagen overleven zonder water. Zo zijn ze al in tuinen en huizen gespot. Europa plaatste de soort op de lijst van Europese invasieve exoten. De Vlaamse regering onderzoekt bijgevolg hoe ze efficiënt te bestrijden.

De krabbensleuf

De VMM ontwikkelde met ondersteuning van de Universiteit Antwerpen een nieuwe manier om de krabben te vangen. 'De val lijkt op een omgekeerde brievenbus die op de rivierbodem wordt geplaatst. De krabben kruipen door de sleuf of worden erin gesleurd door de stroming, de vissen zwemmen er gewoon over.' Het gaat om een prototype die in de laatste maanden een indrukwekkende vangst heeft opgeleverd.

Het is één van de drie verschillende soorten vallen die de VMM test: 'In Zandhoven langs de Molenbeek gebruiken we een soort kooien die met een lift omhooggetrokken worden, en in Aarschot werken we met geleidingspanelen om de krabben die uit het water komen te vangen. We vangen daar ook krabben, maar de methodes zijn voorlopig veel minder succesvol dan in Grobbendonk', zegt Katrien. Voordien werd ook al systemen met fuiken uitgetest, maar daarbij werden onbedoeld soms vissen gevangen.

Vernietiging

De gevangen krabben worden verdoofd met een mengsel van kruidnagelolie en dan verhakseld. In Azië wordt de wolhandkrab echter als delicatesse gegeten. 'De VMM heeft alvast geen culinaire ambities', lacht Katrien. 'Er is bijkomend onderzoek nodig, maar consumptie lijkt ons niet aan te raden, want de waterbodem is op vele plekken in Vlaanderen nog sterk vervuild.'

'De wolhandkrabben zouden bijgevolg zware metalen en andere schadelijke stoffen kunnen bevatten. Daarnaast moeten ze, gezien de schade die deze invasieve exoot aanricht, bestreden worden en zou een culinaire commercialisering dit kunnen belemmeren.'

Van ratten naar krabben

Het vangen van de wolhandkrab gebeurt door de rattenvangers van de VMM, die normaal gezien vooral bezig zijn met de verdelging van muskusratten en bruine ratten.

Het proefproject van de VMM met verschillende types vallen zal in het najaar worden geëvalueerd. Sowieso moet bekeken worden wie verantwoordelijk wordt voor het plaatsen en controleren van de vallen, en waar het budget gevonden moet worden, en verder onderzoek is nodig. Maar deze spectaculaire vangst van honderdduizenden krabben is alvast beloftevol.

Meer weten over de wolhandkrab en de bestrijding ervan? Lees verder op de website van de VMM.

28/05/2018

17 - 19 oktober: Future Forward Summit

Over de rol die het hoger onderwijs kan spelen in het ontwerpen van een duurzame toekomst

20 oktober: Dag van de Trage Weg

Actiedag voor veilige en aangename trage wegen

18 september: Are you future-proof?

Nadenken over de toekomst van de mobiliteit in en rond Brussel