Week van de Bij gelanceerd

De Vlaamse ‘Week van de Bij’ loopt van 27 mei tot 3 juni 2018. Het is een start- en prikkelweek voor positieve acties rond bijen en het leefmilieu van het Departement Omgeving.

De lancering van de 5e editie vond plaats in de Plantentuin van Meise en kreeg veel aandacht van de pers. Bekijk hier het filmpje van het VRT journaal.

Tijdens de Week van de Bij gaat het zowel over de solitaire bijen en hommels als de honingbijen.

Doel en opzet

  1. Aandacht voor de problemen van de bij en ons leefmilieu.
  2. Prikkelen van verschillende doelgroepen in de samenleving tot het organiseren van een rijker en diverser leefmilieu voor mens en bij.
  3.  Aanzet tot actie en gedragsverandering in de samenleving ten gunste van de bij.

Zelf meedoen?

 

Waarom zijn bijen belangrijk? 

Zonder bijen een lege winkelkar

Bijen leveren een heel grote bijdrage aan onze samenleving. Bestuiving door insecten is noodzakelijk voor meer dan 75 % van de voedingsgewassen. Honingbijen, solitaire bijen en hommels zorgen ervoor dat we kunnen genieten van heerlijk fruit zoals kersen, appelen, braambessen, frambozen en mango's. Ook groenten zoals courgettes, paprika's, avocado's zouden verdwijnen zonder de bij. Minder voor de hand liggend: ook koffie, zonnebloemolie en mosterd zijn vanaf dan verleden tijd.

De mens maakt van deze ecosysteemdiensten dankbaar gebruik. Daarom is er een rijke habitat nodig met stuifmeel- en nectarbronnen voor de hommels, solitaire bijen en honingbijen.

Honingbijen als indicator

Honingbijen zijn een indicator voor ons leefmilieu. Ze vertellen niet alles, maar hebben wel een signaalfunctie.

Het is dus geen goed nieuws dat in 2013 meer dan 34 % van alle bijenvolken in Europa de lente niet haalde.

Het afsterven van bijenvolken heeft verscheidene oorzaken:

  • de Varroa-mijt (een parasiet)
  • kwalitatieve en kwantitatieve afname van een geschikt leefmilieu
  • gebruik van pesticiden door de mens

 

De oorzaken van de bijensterfte 

Al gedurende enkele jaren is de bijensterfte in onze streken opmerkelijk groot. In 2013  haalde meer dan 36 % van alle bijenvolken de lente niet. Vergeleken met de rest van Europa scoorden we daarmee ontzettend slecht.

Voor deze bijensterfte zijn er drie hoofdoorzaken:

  • Een eerste oorzaak is de varroamijt (een Aziatisch spinnetje). Die legt haar eitjes op de larven van de bij. Varroamijten worden in onze contreien waargenomen sinds de jaren ‘80. In het oorsprongsgebied leven ze in symbiose met hun gastheer. In onze streken niet en ze komen in bijna elke bijenkast voor. De mijt bijt zich vast aan de bij en voedt zich met  de lichaamssappen. Dit verzwakt de bij en door de kwetsuren in de chitine (bijenhuid) zijn de bijen ook veel vatbaarder voor virussen.
  • Op de tweede plaats is er tijdens de laatste 60 jaar een enorme achteruitgang van het voedselaanbod. Vooral stuifmeel is heel erg belangrijk. Het zijn de eiwitten (de bouwstenen) voor de larven van de bij en de hommel. De toename van beton, asfalt en gebouwen zorgden voor een afname van het areaal.  In de landbouw worden de gewassen steeds ‘properder’; geen wild plantje blijft staan. Er resten nog maar weinig braakliggende percelen met wilde planten en bloemen. Alles is in gebruik. Luzerne en klavers verdwenen al geruime tijd van de akkers. De opkomst van de klepelmaaier zorgde voor minder braamstruwelen. Netheid en veiligheid op openbare domeinen resulteerden in een achteruitgang van de diversiteit.  De particuliere tuin werd  steeds kleiner en netter met liefst zo weinig mogelijk onderhoud.
  • Een derde oorzaak van de achteruitgang van de bijenpopulaties zijn de pesticideresidu’s. Het overmatig gebruik van chemische middelen bij zowel particulieren, de industrie als de landbouw laten opmerkelijke sporen na. Uit onderzoek op bijenwas blijkt dat er gemakkelijk 2 tot 12 verschillende chemische verbindingen terug te vinden zijn in de honingraten. Deze cocktails zorgen er voor dat de reeds verzwakte bijen sterven.

28/05/2018

17 - 19 oktober: Future Forward Summit

Over de rol die het hoger onderwijs kan spelen in het ontwerpen van een duurzame toekomst

20 oktober: Dag van de Trage Weg

Actiedag voor veilige en aangename trage wegen

18 september: Are you future-proof?

Nadenken over de toekomst van de mobiliteit in en rond Brussel