VN-klimaatrapport klinkt alarmerend

Het is nog steeds mogelijk om de klimaatopwarming te beperken tot 1,5 graden, maar dan zijn wel "snel verregaande en ongeziene veranderingen" nodig. Dat zeggen klimaatonderzoekers in een nieuw rapport van het Intergovernemental Panel on Climate Change (IPCC), het klimaatpanel van de Verenigde Naties.

Twee maanden voor de volgende VN-klimaatconferentie in Katowice, in Polen, brengt het IPCC een nieuw rapport uit. Daarin wordt gewaarschuwd voor de gevolgen als de klimaatdoelstelling niet gehaald wordt. Met de huidige inspanningen zullen we het niet halen. Want volgens het IPCC zouden we, zonder gewijzigd beleid, al ergens tussen 2030 en 2052 de 1,5 graden overschrijden.

Momenteel is het op aarde al 1 graad warmer dan voor de start van het industriële tijdperk (tweede helft 19de eeuw). De effecten van die opwarming met 1 graad zijn duidelijk te zien, luidt het in het rapport: extreem weer, een stijgend zeeniveau en smeltende ijskappen. Maar het rapport schetst ook een erg somber beeld over een opwarming van 2 graden tegenover het pre-industriële tijdperk. Dat is de bovengrens in het klimaatakkoord van Parijs uit 2015. Als het 2 graden warmer wordt, dan zal bijvoorbeeld tegen het einde van de eeuw zo goed als alle koraal uit de oceanen verdwenen zijn, en zal de zeespiegel met een halve meter stijgen.

Als het ambitieuzere scenario van 1,5 graden gehaald wordt, dan zal de zeespiegel "maar" met 40 centimer stijgen en heeft het koraal nog overlevingskansen. Ook is het dan minder waarschijnlijk dat de Noordelijke IJszee ijsvrij wordt in de zomer. 

"Elk klein beetje extra opwarming speelt een rol" zegt Hans-Otto Pörtner van het IPCC in een statement. Hij waarschuwt voor "langdurige of onomkeerbare veranderingen" bij een overschrijding van de drempel van 1,5 graden opwarming. Het rapport besluit dat drastische bijsturingen in verschillende beleidsdomeinen nodig zijn.

"Klimaatbeleid moet vijf versnellingen hoger" 

De Belgische milieubeweging roept eerste minister Charles Michel en minister-presidenten Geert Bourgeois, Rudi Vervoort en Willy Borsus op om de klimaatdoelstellingen stevig te verhogen en onze samenleving op weg te zetten naar een duurzame transitie. "Het klimaatbeleid moet vijf versnellingen hoger om een opwarming van meer dan 1,5 graden Celsius te vermijden", stellen de milieubewegingen Bond Beter Leefmilieu, IEW, Greenpeace en WWF in een reactie op het nieuwe rapport van het IPCC.

Het IPCC-rapport geeft volgens de organisaties de meest volledige en betrouwbare wetenschappelijke evaluatie van de impact die een klimaatopwarming van 1,5 graden  boven pre-industriële niveaus zal hebben, en van de noodzakelijke maatregelen om onder deze grens te blijven.

De milieubeweging waarschuwt dat als we het klimaatbeleid niet dringend een paar versnellingen hoger schakelen, we afstevenen op een klimaatopwarming van 3,5 graden Celsius of meer. "Dit zou een onomkeerbare impact tot gevolg hebben: verlies van biodiversiteit, de gedwongen migratie van miljoenen mensen, snel smeltende poolkappen en stijgende zeespiegels", klinkt het.

Meer rechtvaardige en veerkrachtige wereld

Het rapport stelt dat de netto-CO2-emissies op mondiaal niveau tegen 2050 herleid moeten zijn tot 0. Daarvoor moeten de ontwikkelde landen, waaronder België, rond 2040 koolstofneutraliteit bereiken. De ambities voor 2030 van België (-35 procent CO2) en Europa (-40 procent CO2) moeten volgens de organisaties dus stevig naar boven worden bijgesteld.

"Onmiddellijke politieke maatregelen zijn noodzakelijk om deze maatschappelijke verandering in te zetten", klinkt het. "De regionale en federale Energie- en Klimaatplannen 2030 die nu op tafel liggen, zijn duidelijk niet op maat van deze uitdaging. Zowel de ambitie als de concrete maatregelen moeten dringend versterkt worden."

De milieubeweging zegt dat de premier klimaatverandering wel ter sprake brengt in toespraken voor de Verenigde Naties en het parlement, maar dat dat niet genoeg is. "De regering moet ook daden stellen, en snel. Bovendien biedt de overstap van fossiele brandstoffen naar een koolstofvrije samenleving unieke mogelijkheden voor de economie", aldus de milieuorganisaties. Volgens hen kan gevaarlijke klimaatverandering maar afgewend worden door maatschappelijke doelstellingen voor een meer rechtvaardige en veerkrachtige wereld hoger op de agenda te plaatsen dan economische groei.

Het rapport van het IPCC over de opwarming met 1,5 graden vindt u hier. 

Digitale opleidingssessies over de SDG’s en Vizier 2030 in het najaar 2020

De VVSG organiseert samen met de Vlaamse overheid en de Vlaamse provincies een digitale SDG- en Vizier 2030-opleiding voor overheidspersoneel en politici van de verschillende bestuursniveaus in Vlaanderen (sessies starters op 10,12,23,26/11 en 1,2,3/12 - kenners op 15/12/20 en 2/2/21)

Leefmilieu: Hoe bereiken we de doelstellingen van 2030 en 2050?

Het Europees Milieuagentschap presenteert de belangrijkste trends op milieugebied en de elementen die essentieel zijn voor de uitvoering van een duurzame transitie.

November 7, 2019. OECD Fact finding mission to Flanders on the SDGs - peer review by Viken and Bonn

Concluding visit to Flanders of this fact finding mission. Viken (N) and Bonn (D) exchange experiencies and good practices with the Flemish administration, public services. and Flemish cities.

Beeld monitoring 2021 vizier 2030

Vizier 2030 Monitoring 2021

Vizier 2030 is de Vlaamse vertaling van de mondiale Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) van de Verenigde Naties.

Focus 2030 webinar: Aligning the European Recovery with the SDGs: the Case of Flanders

Dit webinar gaat in op de afstemming van Europese herstelplannen en het Europees Semester op de Sustainable Development Goals (SDG's), met een specifieke kijk op de rol van Europese regio's. Daarnaast besteedt het webinar aandacht aan de rol die regio's spelen bij de uitvoering van de Europese Green Deal. De Vlaamse overheid zal tijdens het webinar als centrale case study dienen.

Vizier 2030 Webinar: SDG-implementatie bij de Vlaamse lokale besturen

CIFAL Flanders en het Departement Kanselarij en Buitenlandse Zaken (DKBUZA) van de Vlaamse overheid nodigen je graag uit voor dit vierde van vijf Vizier 2030 webinars waarin ze de stand van zaken opmaken van het Vlaams SDG-beleid en zich telkens richten op een specifieke doelgroep.