'De versnipperde kaart van Vlaanderen is onbedienbaar geworden'

leo

De Belgen zijn er in geslaagd om met minder inwoners dan Parijs of Londen een volledig land te verkavelen. We zijn niet te stoppen: elke dag verdwijnt er in Vlaanderen tussen de 5 à 6 hectare open ruimte. Ingenieur-architect Leo Van Broeck sprak op de transitiearena van Duwobo over het belang van stedelijke dichtheid en optimaal landgebruik. 'De Vlaming moet stedelijkheid en densiteit nog leren appreciëren.'

 

2,6 procent voor natuur

We zijn onze aardbol aan het opslorpen. Aan een razendsnel tempo nemen we vierkante meters in voor woningen, fabrieken, voedselproductie, recreatie of energie. De Vlamingen zijn kampioen geworden: 32 procent van onze beschikbare ruimte is intussen bebouwd, voor natuurreservaten blijft slechts 2,6 procent over. Ter vergelijking: in Engeland heeft de natuur nog 30 procent in handen. “Het weinige groen dat overblijft, staat nog steeds ten dienste van de mens. Het zijn de parken waar we picknicken, speeltuinen bouwen en mountainbikeroutes aanleggen.”

opp-inname-belgiëMeer files en echtscheidingen

Onze versnipperde manier van wonen, is slecht voor de biodiversiteit en heeft ook een negatieve impact op onze mobiliteit. We hebben het meest uitgebreide wegennetwerk van Europa, maar toch staan we het langst van al in de file. Daarmee verliezen we niet alleen kostbare tijd, energie en centen, maar ook partners. Uit onderzoek blijkt namelijk dat het aantal echtscheidingen verdubbelt wanneer mensen langer dan 45 minuten onderweg zijn naar hun werk. “Het is onmogelijk om rendabel en efficiënt openbaar vervoer te organiseren. De versnipperde kaart van Vlaanderen is onbedienbaar geworden,” zegt Van Broeck.

5 miljard aan energieverkwisting

We betalen door de grote spreiding ook een hogere prijs voor gas, elektriciteit en riolering. De kosten voor infrastructuur liggen een pak hoger dan in de rest van Europa. “Onze energie-intensiteit (= energieverbruik per eenheid van Bruto Nationaal Product) is bij de hoogste in Europa, wat neerkomt op een meerverbruik van 5 miljard euro per jaar, veroorzaakt door onze mobiliteit en verwarming van vrijstaande gebouwen. Het wordt tijd dat we hoger bouwen en rijwoningen leren appreciëren. Verkavelingen zijn cultuurwoestijnen waar je ’s avonds alleen maar kunt zappen en obees worden. Het zou onze ambitie moeten zijn om enkel de kleine en middelgrote steden te behouden. Alle snippers en gruis ertussen moet uitdoven.”

Dood aan de verkaveling

Een compacte stad geniet voordelen die een verkaveling nooit kan bieden. De meeste voorzieningen zijn op wandel- en fietsafstand of perfect bereikbaar met het openbaar vervoer. We hebben minder auto’s nodig, wat het leven goedkoper maakt, het verkeer veiliger en de lucht gezonder. De infrastructuurkosten zijn lager, net als de criminaliteit en de ecologische voetafdruk van de bewoners. “Een slecht geïsoleerde woning in de stad heeft nog altijd een meer dan 2 keer kleinere ecologische voetafdruk dan een passief huis op het platteland. We hebben een mentaliteitsverandering nodig. In plaats van NIMBY (Not in My Back Yard), streven we naar mensen die verdichting toejuichen met BIMBY (Build In My Back Yard)."

Om in Vlaanderen een ommekeer in gang te zetten, stelt Leo Van Broeck een aantal maatregelen voor:​

  • We moeten vertrekken vanuit een minimale kroonlijsthoogte en geen maximale.
  • In plaats van een inventaris onbebouwde percelen, hebben we een inventaris verdichtbare percelen nodig die goed gelegen zijn qua openbaar vervoer.
  • Er is een herscholing nodig voor de stedenbouwkundige ambtenaren van steden en gemeenten: hun verdunningsreflex moet omgezet worden in een verdichtingsreflex.
  • De regel van harmonie van bouwhoogtes als basis van goede ruimtelijke ordening moet worden afgevoerd.
  • Het stimuleren van bouwrechtenruil met aangepaste regelgeving.
  • Slechtgelegen woongebieden uitdoven.
  • Hogere prijzen voor aansluiting gas, elektriciteit, water en riolering voor wie op een afgelegen plek woont.

Het principe van verhandelbare bouwrechten:

verhandelbare-rechten

Credits beeldmateriaal:
Inhoud en selectie: BOGDAN & VAN BROECK 
Grafiek: Sarah Poot. 
 

Op zoek naar bijkomende informatie over duurzaam wonen en bouwen? Volg deze link.

Digitale opleidingssessies over de SDG’s en Vizier 2030 in het najaar 2020

De VVSG organiseert samen met de Vlaamse overheid en de Vlaamse provincies een digitale SDG- en Vizier 2030-opleiding voor overheidspersoneel en politici van de verschillende bestuursniveaus in Vlaanderen (sessies starters op 10,12,23,26/11 en 1,2,3/12 - kenners op 15/12/20 en 2/2/21)

Leefmilieu: Hoe bereiken we de doelstellingen van 2030 en 2050?

Het Europees Milieuagentschap presenteert de belangrijkste trends op milieugebied en de elementen die essentieel zijn voor de uitvoering van een duurzame transitie.

November 7, 2019. OECD Fact finding mission to Flanders on the SDGs - peer review by Viken and Bonn

Concluding visit to Flanders of this fact finding mission. Viken (N) and Bonn (D) exchange experiencies and good practices with the Flemish administration, public services. and Flemish cities.

SE'nSE 2021 projectoproep voor oprichters van duurzame start-ups

De Stichting voor Toekomstige Generaties lanceert haar zesde SE’nSE projectoproep voor oprichters van start-ups met een positieve impact op het milieu.

FRDO-CFDD Webinar - Herstel en strategische investeringen: hoe kan de transitie naar een duurzamere economie worden gefinancierd?

Met dit webinar zet de Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling (FRDO) de werkzaamheden voort die zij was begonnen in het kader van het Nationaal Strategisch Investeringspact.

Turning the Tide: How to Finance a Sustainable Ocean Recovery

Een praktische gids voor financiële instellingen om een ​​duurzaam oceaanherstel aan te sturen.