Club van Rome: Duurzame ontwikkeling binnen planetaire grenzen

De Club van Rome publiceerde in het najaar van 2018 een nieuw rapport 'How to achieve the SDGs within the planetary boundaries'. Dit nieuwe rapport onderzoekt op welke manier de SDG's kunnen bereikt worden zonder de planetaire grenzen te overschrijden. Het rapport onderzoekt vier verschillende scenario's en besluit dat slechts één scenario erin slaagt om de SDG-doelstellingen te verenigen zonder de planeet onherstelbare schade aan te doen. Dit succesvolle scenario vergt een beleid en maatregelen die sterk afwijken van wat gebruikelijk is.

In 1972 publiceerde de Club of Rome haar eerste legendarische rapport 'Limits to Growth', vertaald in het Nederlands als 'Grenzen aan de groei'. Het rapport voorspelde een turbulente economische 21e eeuw, indien het gebruik van natuurlijke hulpbronnen niet aan banden zou worden gelegd.

Naar aanleiding van haar 50e verjaardag – De Club van Rome werd opgericht in 1968 – bestelde de Club van Rome een actualisatie. Het nieuwe rapport vertrekt van de SDG's of duurzame ontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde Naties. De auteurs onderzoeken via vier verschillende scenario's hoe de 17 doelstellingen rond armoede, gezondheid, energie en milieu kunnen bereikt worden tegen 2030. Het rapport maakt overigens simulaties tot 2050.

Cover











 

  • Het eerste scenario, 'the same', gaat uit van een voortzetting van de huidige manier van werken. Dit scenario zal leiden tot een zeer grote druk op natuurlijke hulpbronnen, een toenemende ongelijkheid en een groot risico op onherstelbare schade aan ecosystemen die het leven op de aarde mogelijk maken (life supporting systems).
  • Het tweede, 'faster', versnelt de economische groei. Het levert iets meer winst op dan het eerste scenario op vlak van SDG's, maar het vergroot nog meer de druk op vele planetaire grenzen.
  • Het derde scenario, 'harder', gaat uit van grotere inspanningen op alle fronten. Dit geeft een beter SDG-resultaat dan de eerste twee scenario's en het respecteert iets meer de planetaire grenzen, maar niet voldoende om binnen de laagrisicozone te blijven.

Uit het onderzoek blijkt dat het nastreven van alle SDG's apart, leidt tot conflicten tussen de verschillende doelstellingen en op lange termijn contraproductief is. Een transformationele aanpak is nodig waarbij de traditionele beleidsmaatregelen niet volstaan.

  • Het vierde scenario, 'smarter', gaat dan ook uit van radicaal andere keuzes en veronderstelt een transformationele verandering. Enkel het vierde scenario levert volgens de onderzoekers het nodige langetermijnsucces en combineert een succesvolle aanpak voor de mensheid met zorg voor de planeet.

De oplossing, zo stelt het rapport, ligt in sterk vernieuwend beleid en maatregelen. De traditionele focus op groei moet vervangen worden door een beleid dat prioriteit maakt van welzijn en dat ecologische en sociale doelstellingen voorop plaatst.

Het rapport doet vijf aanbevelingen:

– het nodigt bedrijfsleiders uit om een transformationele aanpak te verkennen met het oog op het bereiken van meer SDG's tegen 2030 en een globale duurzaamheid tegen 2050.

vijf strategieën lijken krachtige manieren om de meeste SDG's te bereiken binnen de meeste planetaire grenzen:

  • het nastreven van een exponentiële groei van hernieuwbare energie. Elke tien jaar moet de uitstoot van fossiele brandstoffen gehalveerd worden. Dit ligt in lijn met het laatste VN-klimaatrapport.

  • het versnellen van duurzame voedselproductie.

  • het implementeren van nieuwe groeimodellen in armere landen, waarbij inspiratie kan gevonden worden in landen als Zuid-Korea, Ethiopië en Costa Rica.

  • het actief bestrijden van de ongelijkheid met eerlijke belastingsystemen in alle landen, waarbij de 10% rijksten niet meer dan 40% van het inkomen naar zich toe trekken.

  • het sterk investeren in onderwijs voor iedereen, in gendergelijkheid, in gezondheid en gezinsplanning zodat de wereldbevolking stabiliseert.

– Er is geen silver bullet; de oplossing zal liggen in een mix van hefbomen.

– Een andere mindset zal nodig zijn, vooral in de rijkere delen van de wereld.

– Een planetaire afbraak kan vermeden worden door de economische groei met een jaar te vertragen.

De voorgestelde maatregelen zijn volgens het rapport niet alleen broodnodig, haalbaar en algemeen te verkiezen; ze zijn ook betaalbaar en mogelijk zelfs winstgevend. De schrijvers nodigen uit tot een breed debat over de maatregelen die werkelijk nodig zijn.

Meer weten?

Het volledige rapport vind je hier.

Het rapport werd geschreven door het Stockholm Resilience Centre en de Norwegian Business School in Oslo, en gefinancierd door de Global Challenges Foundation.

De Club van Rome werd opgericht in 1968 in een villa in Rome. De leden zijn onder meer wetenschappers, economen, ondernemers en voormalige staatshoofden van over de hele wereld, bezorgd over de toekomst van de mensheid. Zij beschouwen het als hun missie om kennis over de globale uitdagingen waartegen de mensheid aankijkt te verspreiden en oplossingen aan te reiken via wetenschappelijke analyse en communicatie.

30 mei tot 5 juni: de Europese Week voor de Duurzame Ontwikkeling

Op donderdag 30 mei start de Europese Week voor de Duurzame Ontwikkeling.

18 juni: Hoe pakt Vlaanderen de transitie naar duurzame energie aan?

VLEVA neemt je mee naar de wondere wereld van energietransitie.

6 juni: Studiedag 'De doorbraak van plantaardige voeding in Vlaanderen'

Er beweegt wat op ons bord! De interesse in gezonde voeding neemt jaar na jaar toe. De Vlaming koopt steeds meer plantaardige alternatieven.

België haalt 32ste plaats in Global Gender Gap Index

Nood aan meer vrouw in politiek en op arbeidsmarkt

Naar een gemeenschappelijk voedselbeleid?

Hoe beleidsdomeinen elkaar kunnen versterken i.p.v. tegenwerken