Algen als volwaardig alternatief

Vandaag is 90% van de organische chemicaliën gebaseerd op fossiele en dus niet-hernieuwbare grondstoffen. 70% van de proteïnen in de Europese Unie wordt geïmporteerd. Er is nood aan een alternatief! Door hun hoge groeipercentage en de kleine benodigde landoppervlakte kunnen algen mogelijk dat alternatief worden. Maar daar zijn we nog lang niet.

Het is een grote uitdaging om de algenwaardeketen, van lokale productie tot stockage en verwerking, zo te optimaliseren dat het een volwaardige, economisch relevante industrie wordt. Dat is het doel van IDEA, een nieuw project in het Europese programma Interreg North-West Europe met partners in België, Nederland, Frankrijk, Duitsland en Ierland. In ons land zijn VITO, Thomas More Kempen en het Innovatiesteunpunt betrokken bij het project. 

Als we denken aan algenproductie, leggen we meteen de link met zuiderse landen met een warm klimaat. Toch is ook Noord-West Europa geschikt voor commerciële algenteelt, zij het dan met bepaalde types algen. “We weten dat het al kan in gesloten systemen, bijvoorbeeld in leegstaande serres. Maar wij gaan ook op zoek naar alternatieven buiten de serre”, verklaart Leen Bastiaens van VITO, lead partner in het project IDEA.

IDEA richt zich op de volledige waardeketen van de algenproductie. Momenteel bestaan de verschillende stappen al afzonderlijk, maar een volledige keten die op industriële schaal en continu de aanvoer van kwaliteitsvolle algen kan garanderen, is er nog niet. Concreet zal IDEA zich bezighouden met het telen en oogsten van diverse types algen, het hele jaar rond.

Het project bestudeert ook hoe water kan hergebruikt worden om deze teelt ecologisch en economisch rendabeler te maken. Daarnaast onderzoekt IDEA de mogelijkheden voor het bewaren en vervoeren van algen. Ten slotte wordt er gekeken naar de bioraffinage van de algen, zodat ze in optimaal werkbare staat bij de eindgebruiker komen. Deze eindgebruiker is in de IDEA algenwaardeketen niet de consument in de winkel, maar wel de producent van bijvoorbeeld verzorgingsproducten, voeding en hoogwaardig veevoeder op basis van algen.

De partners van IDEA hebben een diverse achtergrond: academici, kmo’s, wetenschappers, … Allemaal zullen zij hun specifieke expertise inzetten om de algenwaardeketen uit te bouwen en naar een hoger niveau te tillen. Want hier is vraag naar, niet het minste vanuit het werkveld.

Francis Kurz is partner in het project met zijn bedrijf Algae Natural Food. “Wij hebben vooral nood aan een goede kwaliteit product. De publieke opinie in Frankrijk staat niet zo positief tegenover Spirulina, omdat we eerder met slechte kwaliteit geconfronteerd werden. Dat moeten we keren.  Micro-algen zijn rijk aan proteïnes en vitamines, en kunnen verwerkt worden tot bijvoorbeeld hoogwaardig visvoeder voor aquacultuur.

De hele sector is nu nog in opbouw en het project IDEA is enorm belangrijk om kennis te verspreiden. Financiers willen garanties hebben. Deze internationale groepering helpt ons doordat we via samenwerking onze competenties kunnen uitbouwen en versterken. Momenteel werken wij met 16 personen op 1,3 hectare. Als de eerste industriële productie van micro-algen goed blijkt te werken, hebben we vooruitzichten op uitbreiding naar 40 hectare wereldwijd. Er zit dus toekomstmuziek in de teelt van microalgen voor een brede waaier aan toepassingen en markten.”

Diverse andere bedrijven scharen zich als ‘associated partner’ achter het project. Ze leveren bijvoorbeeld de broodnodige biomassa aan en genieten in ruil van het netwerk en de kennis die hier wordt ontwikkeld en gedeeld. Zo’n bedrijf is het Duitse MIAL, dat zich bezighoudt met de kweek van algen voor de voedselketen. Hun uniek verkoopsargument is de organische productie die volledig in Duitsland gebeurt.

Theodor Fahrendorf licht toe: “Momenteel produceren we organisch gecertifieerde Chlorella. In de toekomst willen we ook andere algen gaan telen, natuurlijk soorten die geschikt zijn voor een koud klimaat. De handel vraagt 5 à 10 keer meer algen dan wat wij nu kunnen leveren. Onze grootste nood is momenteel dus om voldoende algen te telen. Uit onze deelname aan IDEA willen we vooral inzichten halen in soorten algen die geschikt zijn voor de teelt in Noord-West Europa. In tweede instantie willen we ook de markt verkennen voor hoogwaardige eindproducten. Want in het wilde weg telen werkt niet, wij moeten het product leveren waarnaar er vraag is.”

Ook Gova uit Antwerpen is associated partner in IDEA. “Wij zijn op zoek naar algen als grondstof voor cosmetica”, vertelt Patrick Gonry. “We willen producten maken met algen die stoffen bevatten die goed zijn voor de huid, zoals caroteen en vitamine E. Momenteel halen we die uit planten, maar dat is niet duurzaam. Daarom hebben wij interesse in algen. Maar momenteel is er geen enkele leverancier die ons op grote schaal algen kan aanleveren die geschikt zijn voor cosmetische toepassingen. Onze producten zijn zeer gevoelig aan geur en kleur. Algen die niet correct verwerkt zijn stinken en ze worden na enkele weken bruin. Daardoor zijn ze niet nuttig voor ons. Wij willen niet zelf algen gaan telen. Hopelijk vinden we via het IDEA-project een leverancier van kwaliteitsalgen waarmee we een duurzame relatie kunnen opbouwen.”

05 november: Samen voor duurzaam landschapsonderhoud

Hoe kunnen we onze landschappen op een kwalitatieve manier onderhouden?

29 november: het groeipotentieel van Vlaamse bio-energie

Over de rol van biomassa in de energietransitie

13 november: Praktijkdag Participatie

Inzichten, praktijken en instrumenten om op een participatieve manier het beleid van de komende legislatuur vorm te geven

Burgers werken samen aan hernieuwbare energieprojecten

Niet-particuliere investeringen in duurzame energie, om de energietransitie te versnellen.

VN-klimaatrapport klinkt alarmerend

De komende 10 jaar zijn cruciaal

De effecten van luchtverontreiniging op de gezondheid

Luchtverontreiniging heeft niet alleen impact op longen, maar ook op hart- en bloedvaten