SDG 6 - Beleid

Europese kaderrichtlijn Water

De Europese kaderrichtlijn Water bepaalt de aanpak van integraal waterbeleid en de verbetering van de gondwater- en oppervlaktewatertoestand. We hebben ook de aanpak van wateroverlast hierin geïntegreerd.

De tweede generatie stroomgebiedbeheerplannen geeft aan dat het behalen van de goede toestand/potentieel een belangrijke uitdaging blijft. Diffuse en historische verontreiniging van nutriënten en gevaarlijke stoffen vormen belangrijke hinderpalen, naast het sterk hydromorfologisch gewijzigd karakter van het watersysteem. (VMM)

We volgen in het kader van deze richtlijn de aquatische fauna op. (INBO)

tile-06
Decreet Integraal Waterbeleid

Het decreet Integraal Waterbeleid vormt het juridisch kader voor het integraal waterbeleid in Vlaanderen en is meteen de omzetting van de Kaderrichtlijn Water en de Overstromingsrichtlijn. Dit decreet:

  • legt de doelstellingen en beginselen van integraal waterbeleid vast,
  • reikt een aantal instrumenten aan (zoals de watertoets) om het integraal waterbeleid beter in de praktijk te brengen,
  • bepaalt hoe de watersystemen ingedeeld worden in stroomgebieden en -gebiedsdistricten, bekkens en deelbekkens, en
  • vertaalt de indeling in watersystemen door in de organisatiestructuur en de planning voor het integraal waterbeleid.

Op die manier wordt het waterbeheer via geïmplementeerde samenwerking tussen alle beleidsniveaus en beleidsmakers. op een integrale manier aangepakt. Een belangrijk overlegplatform daarbij is de Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid (CIW) waarvan de diverse beleidsdomeinen en bestuursniveaus betrokken bij het waterbeleid, lid zijn. De CIW organiseert het ambtelijk overleg over het integraal waterbeleid en staat in voor de coördinatie en afstemming tussen de verschillende betrokken actoren in Vlaanderen (www.integraalwaterbeleid.be).(DOMG)

Witboek Beleidsplan Ruimte Vlaanderen

Binnen het Witboek Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV) is er ook aandacht voor de problematiek van wateroverlast door maatregelen en beleid m.b.t. verharde oppervlakte en bodemafdichting in Vlaanderen.  Er wordt verder gewerkt aan vergroening en groen-blauwe dooradering van stedelijk gebied voor het garanderen van meer waterberging. Voldoende open ruimte is hiervoor cruciaal.

Structuurbepalende rivier- en beeksystemen dringen overstromingsrisico’s terug, verhogen de waterbeschikbaarheid en zorgen voor gezonden en natuurlijk functionerende watersystemen. Structuurherstelprogramma’s werken op een goede structuurkwaliteit van de waterlopen. (DOMG)

Aansluiting op collectieve voorzieningen

Burgers hebben het recht om zich aan te sluiten op de collectieve drinkwatervoorziening en afvalwatersanering.

  • Drinkwater. De infrastructuur voor drinkwaterdistributie is nagenoeg volledig uitgebouwd. Er gebeuren wel nog uitbreidingsinvesteringen, voornamelijk in kader van de bevoorradingszekerheid. Zowel aan de kraan als in het drinkwaternet was de kwaliteit van het drinkwater in 2015 in Vlaanderen goed. Bijzondere aandacht gaat nog naar de aanwezigheid van lood in drinkwater, in het bijzonder deze afkomstig van de binneninstallatie (zie Actieplan Loodpreventie).
  • Afvalwater.  Vlaanderen heeft voor afvalwatersanering intussen haar achterstand t.o.v. de Richtlijn Stedelijk Afvalwater ingelopen. De focus ligt nu op de ondersteuning van de aanleg en onderhoud van de gemeentelijke rioleringen en op de scheiding van hemel- en afvalwater. (VMM)
Betrokken Vlaamse entiteiten

Volgende Vlaamse beleidsdomeinen zijn specifiek bij deze SDG betrokken:

  • Beleidsdomein Omgeving
    • Departement Omgeving (DOMG)
    • Agentschap Onroerend Erfgoed
    • Instituut voor Natuur en Bosonderzoek (INBO)
    • Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM)
    • Vlaamse Landmaatschappij (VLM)
    • Vlaamse Milieumaatschappij (VMM)
  • Beleidsdomein Mobiliteit en Openbare Werken
    • De Vlaamse Waterweg nv
Bescherming bodem tegen nitraatvervuiling

Sinds 1 januari 2015 is een nieuw Mestdecreet van kracht in Vlaanderen: 'decreet houdende de bescherming van water tegen de verontreiniging door nitraten uit agrarische bronnen' of MAP V. Europa zette Vlaanderen aan tot een meer doorgedreven aanpak van de bescherming van het oppervlakte- en grondwater. Het Mestdecreet wil de waterverontreiniging door nitraten en fosfaten uit agrarische bronnen verminderen en verdere verontreiniging voorkomen.

In het landbouwgebied neemt de nutriëntenconcentratie van het oppervlaktewater en grondwater af. Op minder dan 5% van de meetplaatsen van het MAP-meetnet overschreidde het oppervlaktewater de nitraatnorm van 50 mg/l (cijfers 2018). (VLM)

Erosiebestrijding

Het Vlaamse erosiebeleid bevat naast brongerichte maatregelen om de bodem te beschermen ook heel wat instrumenten om de gevolgen van erosie zoals modderstromen en sedimentaanvoer naar waterlopen tegen te gaan. Lokale besturen kunnen via het Erosiebesluit subsidies ontvangen om kleinschalige erosiebestrijdingswerken uit te voeren, zoals het aanleggen van dammen met erosiepoelen en bufferbekkens. Ook landbouwers worden gestimuleerd om de sedimentexport uit hun percelen te beperken oa via de randvoorwaarden bij het gemeenscappelijk landbouwbeleid, via beheersovereenkomsten en via niet-productieve investeringssteun. In het kader van de stroomgebiedbeheerplannen zal in een aantal speerpunt- en aandachtsgebieden specifiek en doelgericht worden ingezet op het reduceren van de sedimentaanvoer naar waterlopen. (DOMG)

Voor sterk erosiegevoelige gebieden bestaat al de wettelijke verplichting om één erosiebestrijdingsmaatregel toe te passen om dichtslibben van waterlopen tegen te gaan. (VLM)

Bescherming landschapselementen en onderwatererfgoed

In het kader van het regulier erfgoedbeleid inventariseren, beschermen en beheren we landschappelijke gehelen of landschapselementen met erfgoedwaarde (polderlandschappen, waterlopen, afwateringsgrachten, watergebonden infrastructuur enz.)

We implementeren de UNESCO-conventie voor de bescherming van het cultureel erfgoed onder water (Parijs, 2001) om het behoud en beheer van het onderwatererfgoed in de rivieren, in de havens en op het strand tot aan de laagwaterlijn te verzekeren. (Agentschap Onroerend Erfgoed)

Bufferen en infiltreren

Om water zo snel mogelijk te laten infiltreren of zo hoog mogelijk in het stroomgebied te bufferen investeert Vlaanderen in erosiebestrijding, het voorkomen of verminderen van bodemverdichting en het op punt houden van de bodemstructuur, door landbouwers te sensibiliseren en te stimuleren en door te investeren in kennisopbouw. (DOMG)

Hotspots waterbodemvervuiling

We brengen hotspots voor waterbodemverontreiniging in speerpunt- of aandachtsgebieden in kaart en leggen op basis daarvan prioriteiten  en voorzien het nodige onderzoek en sanering. (OVAM)

Watervoorraden op lange termijn

In het kader van de klimaatadaptatie voeren we een studie uit betreffende het garanderen van de beschikbaarheid van watervoorraden op lange termijn i.f.v. scheepvaartcontinuïteit en drinkwaterproductie. (De Vlaamse Waterweg)

Afvalbeheersplannen zee- en binnenvaart

Tijdens hun reis produceren schepen scheepsafval. Tijdens het lossen van cargo kunnen ladingresiduen achterblijven. Daarom is het van belang dat er op bepaalde plaatsen de mogelijkheid is om scheepsafval en ladingsresiduen af te geven, om zo te vermijden dat het afval in het water geloosd wordt.

De waterwegbeheerders maakten hiervoor een afvalbeheersplan voor de binnenvaart op. (De Vlaamse Waterweg, OVAM)

Ook voor de zeevaart bestaat iets gelijkaardigs. Zie goede praktijk.