24 voorstellen voor inclusieve klimaatacties

VVSG, de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten, houdt een krachtig pleidooi voor een duurzaamheidspact tussen overheid en maatschappij. VVSG pleit zowel voor voldoende ruimte voor lokale actie, als voor ondersteuning van de ambitie van vele lokale besturen. VVSG doet aan de Vlaamse en federale overheid 24 verschillende voorstellen vanuit het perspectief van lokale besturen. Tegelijk roept VVSG de lokale besturen op om daadkrachtig beleid te voeren ervoor wakend dat sterke klimaatmaatregelen samengaan met acties gericht op sociale cohesie en inclusie. VVSG geeft aldus een sterke voorzet voor het behalen van klimaatdoelstellingen.

Ambitie ondersteunen, inspiratie voorzien

VVSG, de ledenorganisatie van de lokale besturen (steden, gemeentes, politiezones, OCMW’s, intercommunales en andere), weet als geen ander hoe belangrijk lokale actie en samenwerkingsverbanden zijn. Lokale experimenten zijn onontbeerlijk; bij succes kunnen ze opschalen naar andere regio’s. Daarom pleit VVSG bij de Vlaamse en Belgische overheid voor ondersteunende kaders en stimulansen die als hefboom kunnen werken. Tegelijk geeft VVSG een voorzet aan alle lokale besturen om concrete acties collectief te verwezenlijken. Om lokale besturen te inspireren bij de opmaak van hun bestuursakkoorden draagt ze inspirerende voorbeelden aan. Bovendien beklemtoont ze dat klimaatmaatregelen de kloof tussen arm en rijk niet mogen bestendigen, laat staan vergroten.

Per actieveld legt het VVSG, vanuit het perspectief van de lokale besturen, concrete voorstellen op tafel. Zo nodigt ze op sterke wijze uit tot een dialoog én actie.

 

Krachten bundelen voor duurzame gemeenschappen

  • 1. VVSG vraagt om het huidige beleid te intensiveren en versneld tot bindende engagementen te komen met oog voor duurzaamheid, zekerheid en betaalbaarheid.
  • 2. Tegelijk stelt VVSG voor om via een overlegorgaan lokale overheden te betrekken bij het Vlaamse beleid en vraagt ze om potentieel impactvolle acties actief te bevorderen. Een tweesporenbeleid dringt zich op om voorlopers te ondersteunen met het oog op kennisuitwisseling.
  • 3. VVSG vraagt heldere, tussentijdse doelstellingen opdat lokale besturen bewust en gesterkt zouden zijn door een algemeen en vast minimumkader. Er is nood aan helderheid over te bereiken doelstellingen en stapvoor-stap-verscherping van normen. Door gemeenschappelijk over dezelfde ambities en realisaties te communiceren, wordt draagvlak bij alle stakeholders gecreëerd.

VVSG wijst erop dat meer dan 4 op 5 steden en gemeentes het Europese Burgermeesterconvenant ondertekenden om de CO2-uitstoot met minstens 20% te doen dalen tegen 2020. Verschillende gemeentes ondertekenden tevens het Burgemeesterconvenant 2030 om de uitstoot met 40% te verminderen.

Klimaatinvesteringen

  • 4. Om een lokaal duurzaam beleid mogelijk te maken is een correcte en jaarlijkse groeiende basisfinanciering nodig. Ook een oplossing ten gronde voor het lokale pensioenvraagstuk dringt zich op.
  • 5. VVSG pleit voor een verlaging van de btw naar 6% voor publieke investeringen.
  • 6. Ook ziet VVSG heil in een legaal kader voor het mobiliseren van private (en publieke) middelen voor renovatieprojecten.
  • 7. Voor publieke investeringsprojecten vraagt VVSG een versoepeling van de boekhoudkundige regels zodat het saldo niet op één jaar moet geboekt worden.
  • 8. VVSG pleit voor een impulssubsidie om CO2 te reduceren.

Van haar kant roept VVSG de lokale besturen op om voldoende te blijven investeren om uitdagingen als vergrijzing, vergroening, kwalitatief openbaar domein, proper oppervlaktewater en de algemene verduurzaming van de samenleving.

Iedereen mee

9. VVSG roept alle overheden op om samen de inspanningen te leveren die nodig zijn om de levensstandaard van burgers met het laagste inkomen op te trekken tot de Europese armoedegrens. Vandaag dragen steden met de armste bevolking de grootste last.

  • Aan de federale overheid vraagt VVSG om de laagste socialezekerheidsuitkeringen en leeflonen te verhogen. Tevens pleit VVSG voor een verhoging van de laagste nettolonen. Tegemoetkomingen moeten worden toegekend op basis van inkomen i.p.v. status.
  • Aan de Vlaamse overheid vraagt VVSG om de sociale toeslag per kind te verhogen en de toegang tot kinderopvang voor lageinkomensgroepen te faciliteren. Bijkomende investeringen in sociale huisvesting moeten kwetsbare gezinnen ondersteunen. VVSG pleit voor uitwisseling van gegevens tussen relevante partijen om kansarme gezinnen te kunnen begeleiden.

Tegelijkertijd roept VVSG haar lokale besturen op om via hun beleid steeds de grondrechten van mensen te waarborgen. Sociale voorzieningen dienen zoveel mogelijk naar buurten en wijken te worden gebracht waarbij eventuele bijdrages van burgers afhankelijk zijn van draagkracht. Een proactief en inclusief beleid samen met de OCMW’s moet mensen in een kwetsbare positie ondersteunen en betrekken. Samen met VDAB dient te worden ingezet op een activeringsbeleid en op integratie via toekomstgerichte jobs die inspelen op maatschappelijke noden en milieu. De wachtlijsten voor sociale huisvesting dienen te worden weggewerkt.

Kwaliteitsvol verdichten

– 10. VVSG vraagt een moratorium op het ontwikkelen van manifest slecht gelegen woongebieden en vraagt instrumenten om te kunnen werken aan kwaliteitsvolle verdichting. VVSG pleit voor een spoedig Beleidsplan Ruimte Vlaanderen, voor vergoeding van planschade en voor mogelijkheden om voorwaarden op te leggen bij vergunningen.

- 11. Het slim gebruiken van fiscale systemen kan gebruik van ruimte heroriënteren.

VVSG vraagt haar besturen om kwaliteitsvol te verdichten en hiertoe intergemeentelijk visie te ontwikkelen.

Energie

  • 12. VVSG wil dat de overheden de mogelijkheden creëren om hernieuwbare energie mogelijk te maken en pleit voor doordacht beleid met betrekking tot zon, wind, energieopslag en warmte.
  • 13. Een expertiseplatform voor lokaal energie en klimaatbeleid zou lokale besturen moeten ondersteunen.
  • 14. Energieregio’s met eigen doelstellingen en verantwoordelijkheid moeten overwogen worden.
  • 15. Private eigenaars en verhuurders dienen gestimuleerd te worden om woningen te isoleren, met oog voor correcte lasten/batenverdeling, alternatieve financieringsmethodes en collectieve renovatieoperaties.
  • 16. Ook sociale huisvestingsmaatschappijen dienen gestimuleerd om comfortabel en energiezuinig te bouwen en renoveren.
  • 17. De energiefactuur zou verder vereenvoudigd moeten worden met automatische toekenning van rechten.

VVSG roept besturen op om zelf hoge standaarden te hanteren bij bouw en renovatie, om openbare verlichting tegen 2030 om te zetten naar slimme LED-verlichting en om een toekomstvisie uit te werken omtrent energie op hun grondgebied. Sociaal zwakkeren worden daarbij ontzorgd.

Duurzaam mobiel

  • 18-21. VVSG vraagt dat individueel autogebruik ontraden wordt, dat in openbaar vervoer geïnvesteerd wordt en dat financiële stimulansen voor fietsinfrastructuur voldoende breed kunnen worden ingezet. Een verdere uitrol van deelfietsen moet duurzame mobiliteit verder stimuleren.

VVSG roept besturen op om de eigen verplaatsingen te vergroenen, te streven naar 20% fietsverplaatsingen en volop in te zetten op deelsystemen, duurzame weginrichting, sturend parkeerbeleid en dergelijke.

Klimaat en zuiver water

  • 22. VVSG vraagt werkende handvaten voor ontharding van privaat domein. Tevens moeten Vlaamse beheerders inzetten op ontharding.
  • 23. VVSG vraagt becijferd inzicht in doelstellingen voor zuiver water en subsidies die passen bij doelstellingen.

VVSG roept besturen op om verharding te vermijden, te ontharden en om tevens in te zetten op correcte afvoer en zuivering van vuil water. VVSG vraagt besturen groendaken aan te leggen en te stimuleren, en ook voor bomen en ander groen te zorgen in woonkernen.

Circulaire economie

  • 24. VVSG pleit ervoor producenten volledig verantwoordelijk te maken voor hun product eens dit tot het afval behoort. De inkomsten uit de taks op wegwerpverpakkingen moet lokale besturen helpen verpakkingsafval in zwerfvuil op te ruimen.

VVSG roept haar besturen op om de circulaire economie ook zelf toe te passen in de eigen aankopen, om voedsel in korte keten aan te kopen, en afval te recycleren.

Voor meer details bij bovenstaande voorstellen, zie https://vvsg.be/Algemeen/VVSGduurzaamheidspact.pdf

24 september: w[eet]enschap - sessie 7 'Van café tot ziekenhuis'

Het VIB neemt je mee op ontdekkingstocht in de wondere wereld van de micro-organismen.

05-06 september. VIBE-congres 'De gezonde en veerkrachtige stad'

Maak kennis met de maatregelen die we moeten nemen om toekomstgerichte steden en gemeenten te ontwerpen.

11 oktober. Conferentie 'Kan het financieel systeem ons helpen bij de urgente klimaatuitdaging?

Maak kennis met de belangrijkste uitdagingen rond de financiering van de duurzaamheidstransitie.

18 bedreigingen voor onze oceanen en hoe ze het hoofd te bieden – deel 1

Over visconsumptie, landbouw, afval, biodiversiteit, watertemperatuur en grote kuststeden

Scivil brengt burgers en wetenschap dichter bij elkaar

Vlaams expertisecentrum voor Citizen science

10 maatregelen voor duurzamere producten

Hoe de overheid de circulaire economie kan aanzwengelen