Vlaamse overheid bouwt duurzaam met GRO

Het jAlmutongste instrument van de Vlaamse overheid op het vlak van duurzaam bouwen is GRO. De tool werd begin 2017 gelanceerd door Het Facilitair Bedrijf en kan gebruikt worden voor alle kleine en grote gebouwen die Vlaanderen bouwt of renoveert. Maar welke impact heeft zo’n instrument nu in de realiteit? We klopten aan bij Almut Fuhr, consulent duurzaam bouwen.

 

Het Facilitair Bedrijf gebruikt GRO vanaf nu bij alle bouwprojecten, onafhankelijk van hun schaal en functie. Hoe verloopt dat?

Almut: “We passen GRO toe op alle projecten waarvoor een bouwaanvraag verplicht is. Voor kleinere projecten houden we ook rekening met de principes van GRO, maar dan zetten we het instrument zelf niet in. Dat zou administratief te zwaar worden.”

 

Wat wordt er momenteel ontworpen met de ondersteuning van GRO?

Almut: “We hebben het instrument recent geïmplementeerd in de studieopdracht voor de nieuwe gebouwen in de Plantentuin in Meise, het inkomgebouw van kasteel Gaasbeek, de nieuwe slaapblok in Destelheide en het Zeewezengebouw in Oostende. Op onze website www.vlaanderen.be/bouwprojecten kun je alle informatie vinden over de bouwprojecten van het Facilitair bedrijf.”

 

Welke impact heeft GRO op deze projecten?

Almut: “De tool zorgt ervoor dat alle aspecten van een bouwproject beoordeeld worden op het vlak van duurzaamheid. Dankzij GRO kijken we niet alleen naar het gebruik van water, energie en materialen, maar ook naar de invloed van een gebouw op zijn omgeving. Denk bijvoorbeeld maar aan het hitte-eilandeffect en windhinder. Er wordt niet alleen nagedacht over de bouwwerken, maar ook over de exploitatiefase. Vanuit de circulaire gedachte brengen we de volledige levenscyclus van een gebouw in rekenschap. Dat hoeft niet noodzakelijk tot complexere gebouwen te leiden, maar het vraagt wel om een alternatieve manier van denken en werken.”

 

Hoe werkt GRO precies?

PPPAlmut: “We laten alle aspecten van duurzaam bouwen zo ruim mogelijk aan bod komen, uitgaande van de drie pijlers van duurzaamheid: people, planet en profit (zie grafiek).Er is ook aandacht voor climate responsive design en de principes van de circulaire economie. De beoordeling van gebouw en de site gebeurt apart. Maar toch blijft het instrument eenvoudig en overzichtelijk. Binnen een globaal ambitieniveau, dat op voorhand vastgelegd wordt, heeft de ontwerper de vrijheid hoe hij dit niveau wil bereiken. We werken met drie prestatieniveaus: goed, beter en uitstekend. De scores op de verschillende criteria worden in radardiagrammen weergegeven.”

 

Hoe hou je de duurzame projecten betaalbaar?

Almut: “Vanaf het begin houden we rekening met het beschikbare budget en ons ambitieniveau. Een duurzaam gebouw hoeft niet per se duurder te zijn. De investeringskost is meestal wel iets hoger, maar het is fout om daar te stoppen met rekenen. We proberen voor onze nieuwe projecten alle levenscycluskosten in rekening te brengen. Want investeringen in kwalitatieve materialen en technieken betalen zichzelf terug en flexibele gebouwen hebben een langere levensduur. Vlaanderen neemt een voortrekkersrol en streeft naar zoveel mogelijk toekomstgerichte gebouwen. Geld hoeft niet altijd een struikelblok te zijn, met een beperkt budget moet je gewoon creatiever omgaan om tot slimme oplossingen te komen.”

 

Hoe krijgen jullie de ontwerpers aan boord?

Almut: “Het instrument wordt in de ontwerpfase al opgelegd. De architecten en studiebureaus moeten vanaf de eerste schets al rekening houden met onze duurzame ambities. GRO wordt als eis in het bestek opgelegd, dus er zit ook een verplichting achter. Maar het is niet de bedoeling om checklists af te vinken. Door hen te overtuigen en samen te werken, komen we tot de beste ontwerpen.”

 

Wat hebben jullie intussen al geleerd van de eerste experimenten met GRO?

 Almut: “Sommige duurzame criteria zijn eenvoudig te realiseren, denk maar aan energiezuinige apparaten of ingrepen tegen lichtpollutie. Wat wel een uitdaging blijkt, is om de aandacht voor duurzaamheid hoog te houden in alle stappen van het traject. We motiveren ontwerpteams om duurzaamheid in zijn geheel te bekijken, als deel van een ontwerp, als iets positiefs. We merken dat begeleiding en ook controle nodig blijft om tot goede resultaten te komen.”

 

Waarvoor staat de naam GRO?

Almut: "GRO is een Noorse meisjesnaam en betekent ‘groei’. GRO verwijst ook naar Gro Harlem Brundtland. Deze straffe dame was de eerste vrouwelijke premier van Noorwegen en wordt wereldwijd beschouwd als ‘de moeder van de duurzaamheid’. In de jaren ’80 was zij voorzitter van de VN-commissie rond omgeving en ontwikkeling. In deze hoedanigheid gaf ze het rapport “Our common future” uit, dat de fundamenten legt van het huidige denken over duurzaamheid. In dit rapport legde Brundtland een duidelijke link tussen economische groei, milieuvraagstukken en armoede- en ontwikkelingsproblematiek, volgens het concept van people, planet en profit; Van haar komt ook de meest geciteerde definitie: ‘Duurzame ontwikkeling beantwoordt aan de noden van het heden zonder beslag te leggen op het recht van toekomstige generaties om hun noden te vervullen.’"

Meer informatie over GRO en het volledige instrument, kan je vinden op de website Bouwprojecten van de Vlaamse overheid

Vlaams Plan Overheidsopdrachten

Het gebruik van GRO kadert in het Vlaams plan overheidsopdrachten. Dit plan ambieert een meer strategisch en gecoördineerd beleid voor overheidsopdrachten bij de Vlaamse overheid en de rest van Vlaanderen.

Uitgangspunt is het effectief en efficiënt inzetten van het instrument overheidsopdrachten om een bijdrage te leveren aan de realisatie van beleidsdoelstellingen van de Vlaamse overheid.

In de statusrapportering van het Vlaams plan overheidsopdrachten zijn de belangrijkste acties opgenomen die de entiteiten van de Vlaamse overheid momenteel ondernemen in het kader van het Vlaams plan overheidsopdrachten. Deze rapportering is besproken met het Vlaams Samenwerkingsforum overheidsopdrachten en geeft voor 133 acties de stand van zaken weer in april 2017.

Het Vlaams plan Overheidsopdrachten zet in op zes thema’s:

  • Professionalisering van het aankoopbeleid
  • Realiseren van end-to-end e-procurement
  • Bevorderen van deelname door KMO’s
  • Bevorderen van integere overheidsopdrachten
  • Duurzame en innovatieve overheidsopdrachten
  • Overheidsopdrachten als ondersteunend instrument bij strategische projecten

 

07 oktober: Boost je buurt

Inspiratiedag 'Gemeente voor de toekomst'

05 oktober: De Stadsrand in verandering

De VRP en Infopunt Publieke Ruimte organiseren samen een studienamiddag over publieke ruimte in de stadsrand.

Open Call Circulaire Economieprojecten

Gezocht: straffe projecten rond circulair aankopen of ondernemen

Eerste Vlaamse soja klaar voor de oogst

Het resultaat van grootschalig en strategisch onderzoek

Groene fiscaliteit voor bestelwagens gelanceerd

Minder tot geen verkeersbelasting meer