Overheden eisen eerlijk textiel en transparante leveranciers

Gert-MVODe Vlaamse overheid wil tegen 2020 honderd procent duurzaam aankopen. Om die ambitie te realiseren werd in 2016 een pilootproject rond sociale criteria in textiel opgestart. Kledij wordt namelijk vaak in landen geproduceerd waar nog steeds mensenrechtenschendingen voorkomen. “Met deze actie sturen we een duidelijke boodschap naar de sector: wij vinden dit belangrijk, zorg dat jullie textiel onder de juiste omstandigheden wordt gemaakt,” zegt projectleider Gert Van Eeckhout van het Departement Werk en Sociale Economie.

Wat moeten overheden aan hun leveranciers vragen om eerlijk textiel te krijgen?

Gert Van Eeckhout: “Om het overheden gemakkelijk te maken, hebben we een clausule met sociale criteria uitgeschreven om in de bestekken op te nemen. We hebben ons daarvoor gebaseerd op de richtlijnen van de IAO (de Internationale Arbeidsorganisatie) en op de input van verschillende experts: juristen die gespecialiseerd zijn in overheidsopdrachten, professionals uit de textielsector en lobbyisten uit mensenrechtenorganisaties.”

Wie heeft er die clausule al gebruikt?

“Er zijn 8 partners die aan ons pilootproject meewerken: Stad Mechelen, OCMW Sint-Niklaas, VDAB, OCMW Gent, IVAREM, Stad Antwerpen, IOK Afval en het Facilitair Bedrijf. Zij voegen de clausule toe aan hun overheidsopdrachten. Na de gunning van de opdracht, starten wij de controle op.”

Wie voert die controle uit?

“Voor de controle van de textielfabrieken in het buitenland, gaan we internationale auditkantoren inschakelen. De stuurgroep rond dit project zal daar over beslissen. Die bestaat uit het Departement Werk en Sociale Economie (DWSE) van de Vlaamse overheid en uitgewerkt in samenwerking met een stuurgroep bestaande uit vertegenwoordigers van het Departement Kanselarij en Bestuur van de Vlaamse overheid, het Facilitair Bedrijf, de federale overheid en lokale besturen. Zonder al die kennis rond de tafel, was dit project niet mogelijk.”

Zijn mensenrechten belangrijk voor onze leveranciers van textiel?

“Vaak weten ze niet waar hun producten gemaakt worden. Leveranciers zijn vaak doorverkopers van verschillende merken, gemaakt door grote multinationals met talloze fabrieken, verspreid over de wereld. Die leveranciers staan soms niet te springen om onze vragen te beantwoorden of open kaart te spelen. Maar intussen is de sector wel in actie geschoten door al onze vragen. Ze zijn voor het eerst naar hun leveranciers en producenten getrokken om informatie te krijgen over de arbeidsomstandigheden in de fabrieken. Dat zet dingen in beweging.”

Schrikken de sociale criteria leveranciers af?

“We willen de drempel niet te hoog leggen voor de leveranciers die meewerken, daarom starten we de controle pas op wanneer de gunning voor de opdracht is goedgekeurd. Het is niet de bedoeling dat we alleen nog zaken kunnen doen met enkele duurzame pioniers. We focussen op het peloton. We willen de hele sector meekrijgen. We hadden overleg met de sectorfederaties Creamoda en Fedustria en die steunen ons  pilootproject. Ook zij willen de cowboys eruit.”

Hoe verloopt de controle?

“Een kopie van het algemeen duurzaamheidsverslag doorsturen is niet voldoende. We stellen de leveranciers 17 vragen. Ze moeten kunnen verwijzen naar adressen, facturen, bestelbonnen, auditrapporten, labels of andere bewijsstukken die hun beleid rond de arbeidsomstandigheden staven. Hoe vaker ze ‘NEE’ invullen of het antwoord schuldig blijven, hoe hoger het risico. Dan beginnen we dieper te graven. Het is de bedoeling om in de nabije toekomst ook nog internationale controleurs naar verschillende fabrieken van onze leveranciers te sturen.”

Wat zijn de grootste moeilijkheden voor de leveranciers?

 “Ze worden geconfronteerd met vragen waar ze geen antwoord op hebben. Het is niet evident om transparantie te eisen van grote bedrijven. De multinationals waar onze leveranciers bij kopen, zijn weigerachtig om de adressen van hun fabrieken vrij te geven. Ze willen vermijden dat ze uitgeschakeld worden als tussenpersoon en dat hun klanten rechtstreeks bij die productievestigingen bestellen. Daarom hebben we nu een nieuwe regeling waarbij ze ons in alle vertrouwen die informatie kunnen bezorgen.”

Waar zitten de grootste risico’s op het vlak van mensenrechtenschendingen?

“Bij de productie van gespecialiseerde kledij zoals brandweerpakken zijn er meestal minder risico’s op schendingen van de basis arbeidsomstandigheden of mensenrechten. Dat zijn producten die voldoende meerwaarde genereren. De gevaarlijkste productcategorieën zijn gewone T-shirts, veiligheidsschoenen, hemdjes en handschoenen. Hoe kleiner de winstmarges, hoe hoger de kans dat de arbeidsomstandigheden slecht zijn.”

Welke dossiers volgen jullie nu op?

“De bestelling moet al van een zeker volume zijn vooraleer wij een audit naar de fabriek willen sturen en leveranciers de moeite willen doen om zich te bewijzen. Zoveel grote en langdurige textielbestellingen hebben onze steden en gemeenten niet. Het vinden van geschikte opdrachten is dus niet evident. Maar de markt voelt nu de hete adem van onze vragen en de druk van enkele lokale overheden. Als elke gemeente straks vragen begint te stellen, kunnen ze maar beter zorgen dat ze antwoorden klaar hebben. Dit is dus wel degelijk een boeiende fase in het proces: we brengen de bal aan het rollen. En als er straks inbreuken worden vastgesteld of als er geen transparantie komt, dan zullen leveranciers zich moeten herpakken of contracten kunnen worden opgezegd."

 

Vlaams Plan Overheidsopdrachten

Dit initiatief kadert in het Vlaams plan overheidsopdrachten. Dit plan ambieert een meer strategisch en gecoördineerd beleid voor overheidsopdrachten bij de Vlaamse overheid en de rest van Vlaanderen.

Uitgangspunt is het effectief en efficiënt inzetten van het instrument overheidsopdrachten om een bijdrage te leveren aan de realisatie van beleidsdoelstellingen van de Vlaamse overheid.

In de statusrapportering van het Vlaams plan overheidsopdrachten zijn de belangrijkste acties opgenomen die de entiteiten van de Vlaamse overheid momenteel ondernemen in het kader van het Vlaams plan overheidsopdrachten. Deze rapportering is besproken met het Vlaams Samenwerkingsforum overheidsopdrachten en geeft voor 133 acties de stand van zaken weer in april 2017.

Het Vlaams plan Overheidsopdrachten zet in op zes thema’s:

  • Professionalisering van het aankoopbeleid
  • Realiseren van end-to-end e-procurement
  • Bevorderen van deelname door KMO’s
  • Bevorderen van integere overheidsopdrachten
  • Duurzame en innovatieve overheidsopdrachten
  • Overheidsopdrachten als ondersteunend instrument bij strategische projecten

22/09/2017

 

28 februari: NMEDO cursus

Driedaagse cursus over Natuur- en Milieueducatie en Educatie voor Duurzame Ontwikkeling

08 februari: Inspiratiedag groene warmte

Alles over de transitie naar duurzame verwarmingssystemen en -praktijken

Vlaams actieplan tegen zwerfvuil op zee

OVAM strijdt tegen alle afvalstromen die een impact hebben op het mariene milieu

Bekende ondernemers delen hun sorteergeheimen

Ik sorteer, nieuwe campagne van OVAM rond bedrijfsrestafval

Atelier Groot Eiland opent grootste dakmoestuin van Europa

Lekker, sociaal én duurzaam tuinieren in Anderlecht