iFixit: zorgen dat we alles terug kunnen herstellen

In de aanloop naar hun Community Day, op 6 november, had Plan C een interview met Matthias Huisken, de Managing Director van iFixit Europe. iFixit is een gratis online dienst voor open source handleidingen voor herstellingen. De missie van iFixit is mensen te ‘empoweren’ om hun spullen zelf te herstellen. Het bedrijf illustreert hoe een startup het neem-maak-dump-systeem kan ‘hacken’ en er nog geld mee kan verdienen ook.

Wat zette de oprichters ertoe aan om met iFixit te starten?

Matthias Huisken: ‘Het idee voor het project ontstond uit een behoefte om complexe elektronica als computers te herstellen in plaats van te dumpen. Zelfs als er niet voldoende informatie voor zo’n reparatie beschikbaar was. Daarom ontwikkelden we zelf online hersteldocumentatie en ‘offline’ herstelgereedschap.

E-waste is een van de snelst groeiende componenten van het wereldwijde afvalsysteem. Amerikanen alleen algooien jaarlijks meer dan 300 miljoen elektronische apparaten weg. Tegelijkertijd willen de meeste mensen herstellen wat kapot is. Echter: ze hebben er niet de kennis of de middelen voor. Door gespecialiseerd gereedschap en gratis stapsgewijze handleidingen aan te bieden, minimaliseren wij de drempels naar herstel. Zelfs voor beginners.’

Voor welk type producten hebben jullie dergelijke herstel-handleidingen?

Huisken: ‘iFixit schrijft en host herstel-handleidingen voor alles gaande van computers tot auto’s. Historisch gezien ligt de nadruk op computers en mobiele digitale toestellen, maar met de hulp van onze online communityvan herstellers zijn we het spectrum van de handleidingen aan het verbreden. We hebben nu ook handleidingen in andere categorieën, zoals huishoudtoestellen of andere elektronica.’

Wie maakt die handleidingen? Kan iedereen eraan bijdragen?

Huisken: ‘Onze half miljoen geregistreerde gebruikers beantwoorden vragen over herstellingen, dragen bij tot de handleidingen en ondersteunen gelijkgezinde fixers. Iedereen kan meedoen en de bestaande informatie verbeteren of zelf een nieuwe handleiding starten. Daarbovenop haalt het iFixit-team regelmatig nieuwe populaire toestellen uit elkaar tijdens een ‘teardown’, waarna we relevante herstelinformatie online zetten.’

Hoeveel mensen gebruiken iFixit? Heb je zicht op het aantal Belgische gebruikers?

Huisken: ‘Elke maand gebruiken 3,5 miljoen mensen de handleidingen op ons platform. Vanuit België hadden we in 2013 400.000 bezoeken.’

Hoe verdienen jullie het geld om de organisatie draaiende te houden?

Huisken: ‘We financieren iFixit voornamelijk door gereedschap en onderdelen te verkopen die herstelwerken makkelijker maken. Daarbovenop zoeken we naar bedrijven en organisaties die ‘repair-minded’ zijn (zoals Patagonia) en met ons willen samenwerken. We zijn bijvoorbeeld betrokken bij het ontwerp van digitale onderhoudsinformatie voor deze bedrijven.  We werken ook opleidingsinfo voor technici en fabrikanten uit via mobiele apps en via Dozuki, onze software voor technische documentatie.’

Is alles herstelbaar? Wat zijn de moeilijkste producten of onderdelen om te fixen?

Huisken: ‘Wat zou er gebeuren als iedereen in de wereld wist hoe hij alles kon herstellen? Dat willen we mogelijk maken. We gebruiken te veel grondstoffen om elektronische producten te maken met een te korte levensduur. We moeten ervoor zorgen dat ze langer meegaan. Dat houdt in dat we elektronica moeten optimaliseren door formeel en informeel hergebruik en herstel aan te moedigen. En dat niet enkel bij de eerste gebruiker, maar ook bij de tweede, derde, vierde of zelfs vijfde eigenaar van een toestel. De producten die het moeilijkst te herstellen zijn, zijn diegenen waarbij ‘herstelbaarheid’ geen enkel belang had in het ontwerpproces van de producenten.’

Moet je niet heel handig zijn om pakweg je eigen computer te herstellen? Zou ik dit niet beter overlaten aan mensen die er wat van kennen?

Huisken: ‘Het is onze ambitie om de drempel naar herstel en onderhoud van complexe technologie te verlagen. In het verleden moesten mensen die dingen wilden repareren heus onderwijs volgen, zich door dikke handleidingen worstelen of alles op hun eentje uitdokteren. Vandaag kan je dankzij de nieuwe sociale infrastructuur van het internet leren van de wereld. Op het iFixit platform beoordelen we de moeilijkheidsgraad van alle herstellingen. Gebruikers kunnen bovendien een kijkje nemen bij elke stap van het proces voor ze beslissen om zelf aan de slag te gaan. Er zullen altijd wel herstellingen zijn die individuele gebruikers te moeilijk of te riskant vinden. Onze ervaring is echter dat, eens je mensen zover krijgt om aan het herstellen te slaan, ze erdoor gebeten raken. Hun vaardigheden verbeteren zienderogen. Ze evolueren vaak van een initiële, eenvoudige, vervanging van een batterij naar veel uitdagender taken.’

Is zelf herstellen veilig?

Huisken: ‘Over het algemeen wel. Er zijn gevallen waarbij het gevaarlijk is om zelf te gaan herstellen, zoals bij toestellen die een hoog voltage gebruiken (en in het bijzonder in combinatie met wateraansluitingen). Dat laat je beter over aan getrainde specialisten. Bij de meeste kleine elektronica echter, zijn de stroomsterkte en voltage niet gevaarlijk. De risico’s van knutselen met pakweg je elektrische tandenborstel zijn beheersbaar. Wel is het zo dat gebruikers af en toe de garantie zullen verbreken als ze ervoor kiezen hun toestel te openen. Maar in veel gevallen is de garantie toch al vervallen, bijvoorbeeld als je na enkele jaren de batterij van een toestel wil vervangen.’

iFixit is een online platform. Offline lokale grassroots initiatieven, zoals Repair Café’s krijgen ook veel belangstelling. Hoe zouden de verschillende initiatieven elkaar kunnen versterken?

Huisken: ‘Door samen te werken en te delen wat ons verbindt. Bijvoorbeeld: iFixit verspreidt gratis herstel-kennis en dat is net wat grassroots initiatieven als de Repair Café’s op hun eigen manier ook doen. We zouden graag zien dat de experten die een bijdrage leveren aan die initiatieven ook hun kennis zouden delen op ons open source online platform. Momenteel ondersteunen we veel organisatoren van events door ze tools en specifieke kennis op verzoek te verschaffen.’

Hoe reageren producenten (Apple) op jullie initiatief? Zien zij iFixit als een bedreiging?

Huisken: ‘Apple maakt er een punt van om klanten uit hun producten te houden. Dat doen ze bijvoorbeeld door gepatenteerde bevestigingen te gebruiken. Zo wordt het onmogelijk om de toestellen te openen zonder speciale schroevendraaiers of ander gereedschap onder controle van Apple. Maar Apple is niet alleen: er zijn tal van andere bedrijven met gelijkaardige praktijken. Het is vandaag een groot probleem dat veel toestellen zo ontworpen worden dat de vervanging van hun onderdelen – of er zelfs maar aan geraken voor onderhoud – echt moeilijk is. Voor elke fabrikant met een businessmodel dat gericht is op wegwerpproducten met een beperkte levensduur, kan herstel en onderhoud immers een bedreiging zijn.’

Zie je een evolutie in de attitude van producenten?

Huisken: ‘Zoals gezegd, doen wij regelmatig ‘teardowns’ van nieuwe gadgets en beoordelen we ze op hun ‘herstelbaarheid’. Daarbij houden we rekening met het gemak waarmee het toestel uit elkaar gehaald kan worden en onderdelen vervangen kunnen worden. Doorheen de jaren hebben we echt knappe dingen gezien, maar ook heel wat ondermaatse prestaties. Enerzijds heb je de onrustwekkende tendens om steeds vaker lijm te gaan gebruiken in mobiele toestellen om gebruikers buiten te houden. Anderzijds denken we dat er grote kansen te grijpen zijn in een evolutie naar makkelijk herstelbare producten. Nu sommige bedrijven de transitie maken naar een circulaire economie, zijn ze op zoek naar een aanpak als de onze, die ze kan helpen meer grondstof-efficiënt te worden.’

Wat zijn de toekomstplannen van iFixit?

Huisken: ‘iFixit verbindt vandaag al producenten, consumenten en herstellers. We maken herstel haalbaar door kennisbarrieres voor herstel en hergebruik weg te halen. Het is onze langetermijnmisse om één unieke bron van informatie te bieden aan consumenten, herstelcentra en recycleurs. We geloven erin dat de kennis en de tools om producten te herstellen en op te knappen zo breed en gratis mogelijk verspreid moeten worden. In tegenstelling tot de gecentraliseerde maakindustrie, moet hergebruik breed gespreid worden om maximaal te genieten van schaalvoordelen. Het aantal herstelgidsen op ons platform groeit gestaag. Eén van onze volgende projecten is om de inhoud van onze website in meerdere talen beschikbaar te maken. Zo willen we het bereik, de sociale relevantie en de milieu-impact van iFixit verder vergroten.’

Matthias Huisken levert tijdens de Plan C Community Day op 6 november 2014 een bijdrage over iFixit. Tijdens de daaropvolgende Business Meetup voor ondernemers, kan je met hem in gesprek gaan.

Meer info en inschrijven: www.plan-c.eu/anderskijken.

Meer over iFixit vind je op iFixit.com.

05 oktober: De Stadsrand in verandering

De VRP en Infopunt Publieke Ruimte organiseren samen een studienamiddag over publieke ruimte in de stadsrand.

01 - 03 oktober: Studiebezoek aan Kopenhagen

Focus op klimaatbeleid en mobiliteit

Vlaamse Overheid bouwt duurzaam met GRO

'Vanuit de circulaire gedachte brengen we de volledige levensduur van een gebouw in rekenschap.'

Vlaanderen engageert zich voor circulaire economie

1,7 miljoen euro voor de Green Deal

De Landgenoten wint Radicale Vernieuwers

1000 boeren en burgers die samen landbouwgrond beheren