Hoe duurzaam is ons aankoopbeleid?

overheidsopdrachten2Overheidsinstanties vertegenwoordigen 19 procent van de economie in Europa. Een vijfde van onze koopkracht ligt dus in overheidshanden. De aankopers van overheden hebben de touwtjes in handen om duurzame alternatieven alle kansen te geven. 

Ons belastinggeld moet zoveel mogelijk ingezet worden om een positieve impact te hebben op de maatschappij, het milieu en de economie. Maar hoe maak je duurzame consumenten van al die lokale overheden? De noden en de verwachtingen zijn hoog, maar de budgetten zijn krap.

ICLEI – Local Governments for Sustainability is een organisatie die meer dan 1200 overheidsinstanties bijstaat in hun duurzame missie. Ecoprocura is hun tweejaarlijkse hoogmis, waarbij aankopers en experten uit meer dan 30 landen samenkomen om kennis en ervaring uit te wisselen over duurzame overheidsopdrachten. In 2014 vond deze Europese topconferentie plaats in Gent.

Europa2020Europa is ambitieus. Tegen 2020 willen we een duurzame, slimme en inclusieve economie. Maar dan moeten de overheden het goede voorbeeld tonen door zelf klant te worden bij bedrijven die aan de weg timmeren. Uit recente cijfers blijkt dat slechts 26 procent van deoverheidsaankopen in Europa voldoen aan alle basiscriteria op het vlak van milieu. De helft houdt zelfs totaal geen rekening met milieurichtlijnen.

Waar knelt het schoentje?

De belemmeringen bevinden zich volgens professor Lutz Preuss van de University of London op verschillende niveaus. We hebben teveel redenen om niet duurzaam te consumeren. De meest populaire excuses op een rijtje:

excuus
  • We vinden niet voldoende betrouwbare informatie
  • We weten niet hoe we dat moeten aanpakken
  • We drinken toch al fair trade koffie?
  • Het past niet binnen de cultuur van onze organisatie
  • We moeten de komende jaren fors besparen
  • Daar krijgen we juridische problemen mee
  • We vinden geen producenten of leveranciers
  • De informatie is te verwarrend
  • Iedereen is tegenwoordig duurzaam, we weten niet meer wie te geloven
  • Daar hebben we geen tijd voor, we komen nu al handen te kort
  • De collega’s willen dat niet
  • Er is geen politieke wil
  • Onze vaste leverancier wil daar niet mee werken
  • We doen het al jaren zo, waarom zouden we veranderen
  • Dat hebben we uitbesteed, daar hebben we dus geen controle meer over

Kopieerbare acties

Volgens Professor Preuss is er nood aan duidelijke regels en eenvoudige voorbeelden om de weerstand af te bouwen. “De aankopers moeten gevoed worden met hapklare feiten en gemakkelijk kopieerbare acties. Het is ook belangrijk dat ze elkaar ontmoeten om ervaringen uit te wisselen.” Al ziet hij ook wel 2 zware struikelblokken liggen: de aankoper moet voldoende gemotiveerd zijn en de leidinggevende moet erin geloven. Organisaties die niet openstaan voor vernieuwing en duurzaamheid, blijven voorlopig nog op slot.

Weg met de laagste prijs

De reacties op de nieuwe Europese regelgeving rond openbare aanbestedingen zijn positief. De focus verschuift van de laagste prijs naar de beste kwaliteit en er is meer aandacht voor criteria over levensduur, productieproces, recycleerbaarheid, gebruiksvriendelijkheid, impact op het milieu en sociale aspecten. Er zijn ook tal van nieuwe procedures om samen met leveranciers te werken aan innovaties. De nationale overheden hebben nog tot 2016 om deze wetgeving te implementeren.

Klaar voor actie

“Heel wat juridische onzekerheden zijn verdwenen met de nieuwe Europese wetgeving. Het is nu eindelijk toegelaten om eisen te stellen over de manier waarop iets geproduceerd is. Er zijn ook nieuwe mogelijkheden rond life cycle costing en samenwerking met lokale spelers,” zegt Catherine Weller van Client Earth. “De wettelijke basis voor duurzame aankopen is gelegd. We hebben de tijdsgeest mee. De burgers verwachten actie, de bedrijven wachten op onze orders. Niets kan ons nu nog tegenhouden,” sluit Bonifacio Garcia-Porras van de Europese Commissie af.

Meer informatie over duurzame aankopen in Vlaanderen

05 december: SDG-vorming in Gent

Voor ambtenaren van steden, gemeenten, provincies en Vlaamse overheid

18 december: SDG-vorming in Leuven

Voor ambtenaren van steden, gemeenten, provincies en Vlaamse overheid

24 november: Eerste Leefstraat Congres

Hoe kunnen autoluwe straten zorgen voor een sterker buurtgevoel?

31 Vlaamse scholen ontvangen Groene Vlag

Beloning voor extra inspanningen op het vlak van milieuzorg en duurzaamheid

Kringloopsector blijft groeien

11,4 kilo herbruikbare goederen per Vlaming

Nieuwe campagne over veranderingsgericht en gezond bouwen

Hoe kunnen we slimmer bouwen zonder comfort te verliezen?