De krijtlijnen voor een duurzaam Vlaanderen

In de toekomst zullen we op een andere manier wonen, werken, eten, verplaatsen en omgaan met energie en materialen. Het klimaat is aan het veranderen, onze grondstoffen zijn eindig, de uitdagingen zijn enorm. Het is de ambitie van Vlaanderen om zo snel mogelijk een duurzame regio te worden.

Daarom wordt er momenteel hard gewerkt aan een nieuwe Vlaamse Strategie Duurzame Ontwikkeling (VSDO). In deze derde VSDO worden de doelstellingen en prioriteiten van de Vlaamse Overheid op het vlak van duurzaamheid geformuleerd.

Steunpunt Trado en Team DO raadplegen daarvoor zoveel mogelijk verschillende stakeholders. Eind vorige maand lieten ze in Brussel hun stem horen over een belangrijke centrale vraag: ‘Welke strategieën kunnen we inzetten om (meer) duurzaamheid (sneller) te realiseren in Vlaanderen?’

Evaluatie van de voorgangers

De eerste en tweede VSDO dateren respectievelijk uit 2006 en 2011. Ze hebben de transitieaanpak in Vlaanderen gelanceerd en voor het eerst een langetermijnvisie gecommuniceerd. Het is de bedoeling dat nummer 3 een nog grotere impact heeft. Want uit de evaluaties blijkt dat daar wel ruimte is voor verbetering. Er wordt nog te weinig rekening gehouden met de VSDO bij de vorming van nieuw beleid. Sommige plannen waren niet concreet genoeg. Andere succesvolle acties konden niet zomaar gekopieerd worden. De beleidsdomeinen hebben elk hun eigen aanpak nodig om te verduurzamen.

Beleidscontext

“De VSDO moet tussen verschillende beleidsniveaus manoeuvreren,” legt Erik Paradis van Steunpunt Trado uit. “We moeten rekening houden met mondiale akkoorden, de Europese richtlijnen en de federale beleidsplannen. Daarnaast worden er in Vlaanderen heel wat duurzame pistes uitgestippeld, ook op provinciaal en stedelijk niveau. Dat zorgt voor veel dynamiek en mogelijkheden, maar het maakt ons werk zeker niet eenvoudiger.”

Een veelvoud aan initiatieven

Vlaanderen is duidelijk in transitie. Een veelvoud aan initiatieven schiet als paddenstoelen uit de grond, allemaal met een verschillende focus, volume, werkgebied, doelgroep en initiatiefnemers. “Er zijn provincies en steden met klimaatambities, maar ook kleine organisaties, grote bedrijven, duurzame wijken en enthousiaste burgerinitiatieven,” brengt onderzoekster Leen Gorissen van VITO –Steunpunt TRADO in kaart. “Er leeft enorm veel, maar de meeste initiatieven opereren in chaos en isolement. Een verbindend en overkoepelend verhaal ontbreekt nog.”

ARTS project

Met de steun van Europa wordt daarom het ARTS project opgezet. ARTS staat voor ‘Accelerating and Rescaling Transitions to Sustainability’. “We bekijken hoe we meer stroomlijning, samenwerking en richting kunnen brengen,” legt Leen Gorissen uit. “Hoe kunnen we de isolatie doorbreken en verbinden? En hoe kunnen we het transitieproces versnellen?”

Versnelling aanmoedigen

Het publiek op het stakeholdersoverleg kwam met tal van ideeën en voorstellen om een duurzaam Vlaanderen sneller te realiseren. Een Green New Deal, de versterking van een online community, regelvrije experimenteerruimte, economische alternatieven, een ander woonbeleid, duurzame overheidsaankopen, een transitie-academie,…. “Het is duidelijk dat er enorm veel mogelijkheden zijn om als Vlaamse overheid een rol te spelen in het transitieproces,” zegt Ilse Dries van Team DO. “Het komt er nu op aan om een strategie te bepalen die grote stappen zet in de realisatie van een duurzame maatschappij.”

Heeft u zelf nog een suggestie voor de nieuwe VSDO? Mail ze naar ilse.dries@dar.vlaanderen.be

05 oktober: De Stadsrand in verandering

De VRP en Infopunt Publieke Ruimte organiseren samen een studienamiddag over publieke ruimte in de stadsrand.

01 - 03 oktober: Studiebezoek aan Kopenhagen

Focus op klimaatbeleid en mobiliteit

Vlaamse Overheid bouwt duurzaam met GRO

'Vanuit de circulaire gedachte brengen we de volledige levensduur van een gebouw in rekenschap.'

Vlaanderen engageert zich voor circulaire economie

1,7 miljoen euro voor de Green Deal

De Landgenoten wint Radicale Vernieuwers

1000 boeren en burgers die samen landbouwgrond beheren